Een hefdak op een Fiat Ducato is op zichzelf geen nieuws meer, ook al komt het niet zo heel vaak voor. Dat er nu ook een uitvoering komt die aan de voorkant scharniert, is dat wel. Het Franse Moon Roof brengt zijn IZY-dak voor de Fiat Ducato, Peugeot Boxer en Citroën Jumper in H1-uitvoering, voor modeljaren vanaf 2006.
Daarmee verschijnt in het grote Stellantis-segment een variant die afwijkt van de gebruikelijkere, naar achteren openende hefdaken. Dat verschil zit niet alleen in de stand van het dak op de camping. Bij een grote camperbus werkt de scharnierzijde door in de indeling, de vrije hoogte op de plek waar je kookt of zit, en zelfs in de keuze of het bed boven een extra slaapplek wordt of juist de hoofdvoorziening.
Niet hoger dan nodig tijdens de rit
Bij Ducato-campers draait de dakkeuze vaak om een vrij simpele afweging. Een vast hoog dak geeft permanente stahoogte, goede isolatiemogelijkheden en past goed bij een klassieke buscamperindeling met keuken, zitgroep en vast bed. Een hefdak doet iets anders. Het houdt de bus tijdens de rit en in de stalling lager, terwijl bovenin wel een slaapgelegenheid is.
Bij de compacte camperbusjes is dat al jaren ingeburgerd. Bij een grote Ducato, Boxer of Jumper buscamper ligt dat anders, omdat in dit formaat vaker voor een vaste opbouw wordt gekozen. Daar zit precies de ruimte die Moon Roof nu opzoekt. Niet door het hefdak opnieuw uit te vinden, maar door een extra configuratie toe te voegen in een segment waar de indelingsvrijheid meestal later begint, pas onder een vast hoog dak.
Voor- of achteraan scharnieren is geen detail
Moon levert het IZY-hefdak in twee versies: met scharnierpunt vooraan of achteraan. Die keuze moet vooraf worden gemaakt en ligt na montage vast. Tijdens het gebruik is dat dus niet om te zetten.
Voor de praktijk in een camperbus is dat meer dan een technisch detail. De hoogste vrije ruimte onder een hefdak zit aan de zijde waar het dak het verst opent. Bij een vooraan scharnierend dak verschuift die hoogte naar achteren. Bij een achteraan scharnierend dak juist naar voren. Dat heeft meteen gevolgen voor de vraag waar een keukenblok, zitgroep of natte cel het best tot zijn recht komt.
Een indeling met het woondeel achterin vraagt daardoor vaak om een andere oplossing dan een bus waarbij het zwaartepunt meer voorin ligt. In een zelfbouwproject betekent dat dat het dak niet het laatste puzzelstuk is, maar een van de eerste.
Boven slaapruimte, beneden eventueel ruimtewinst
Het bed bovenin meet 130 x 190 x 10 cm. Dat is groot genoeg om als volwaardige slaapplaats te dienen en niet alleen als incidenteel noodbed. Daarmee ontstaan grofweg twee routes.
De eerste is de bekendste: het hefdak voegt twee slaapplaatsen toe. Een buscamper die beneden al op twee personen is ingericht, groeit dan door naar vier slaapplaatsen. Voor een gezin of voor camperaars die af en toe met kinderen of logés onderweg zijn, is dat de meest voor de hand liggende inzet.
De tweede route is technisch interessanter. Dan wordt het bed in het hefdak de enige vaste slaapplaats, waardoor beneden geen langsbed, dwarsbed of ombouwbed meer hoeft te worden ingetekend. In een Ducato H1 kan dat veel schelen. De vloer blijft vrijer, de doorloop rustiger en de leefruimte minder verkaveld. Je levert dan wel de vanzelfsprekendheid van een vast bed op heuphoogte in, maar wint beneden ontwerpvrijheid terug.
Constructie draait om meer dan alleen een schaal en een doek
Moon levert het dak als complete kit. Daarin zitten de composiet dakschaal, het doek, de bedconstructie, ledverlichting, bevestigingsmateriaal, verstevigingen, afwerkingsstoffen, een montagehandleiding, videotutorials, het uitsnijplan en een conformiteitscertificaat. De montage zelf hoort er niet bij. Datzelfde geldt voor verbruiksartikelen als Sikaflex en neopreenspray en voor het gereedschap waarmee de dakopening wordt gemaakt en afgedicht.
De schaal bestaat uit met glasvezel versterkt polyester en is geïsoleerd met polyurethaan. Het beslag is van roestvast staal, de structurele verstevigingen zijn van gegalvaniseerd staal. Moon noemt daarnaast een maximale belasting van 200 kg, gelijkmatig verdeeld over het bed. Dat geeft vrij precies aan waar het dak voor bedoeld is: twee volwassenen boven, niet een lichte noodoplossing voor incidenteel gebruik.
Het doek is gemaakt van polyester 600 denier en wordt omschreven als waterdicht, waterafstotend, uv-bestendig, schimmelwerend, brandvertragend en volledig verduisterend. Aan de voor- en zijkanten zitten openingen met geïntegreerde horren. Voor wie langere reizen maakt, zijn dat geen bijzaken. Juist daar merk je of een hefdak vooral aardig oogt op de brochure of echt bruikbaar is in wisselend weer.
Moon zet ook in op stilte
Bij een hefdak is extra windgeruis bijna onvermijdelijk. Een hefdak voegt tenslotte naden, afdichtingen en een andere dakvorm toe. Moon zegt dat de toename beperkt blijft tot minder dan 1 dB(A) bij 130 km/u. Dat is een concrete claim, en ook een logische om te maken, want dit type basisvoertuig draait vaak veel snelwegkilometers.
De fabrikant noemt in dat verband ook een drievoudige afdichting aan de voorzijde. Of dat in de praktijk hetzelfde uitpakt als een vast dak, zal per ombouw en montagekwaliteit verschillen, maar het laat wel zien waar Moon de discussie verwacht: niet alleen op slaapcomfort, maar ook op rijcomfort.
Franse productie, Franse dealers
Moon stelt dat ontwerp en productie plaatsvinden in Frankrijk, in de regio rond Marseille. Dat geldt volgens het merk niet alleen voor de composiet schaal, maar ook voor metalen delen, verstevigingen en delen van het slaapgedeelte. Het dak is leverbaar in witte of zwarte gelcoat, kan in carrosseriekleur worden gespoten en het doek is in meer dan tien kleuren beschikbaar.
De verkoop loopt voorlopig vooral via Frankrijk. Voor kopers uit Nederland en België betekent dat dat de dichtstbijzijnde dealer in de regio Rijssel zit. Het systeem is daarmee niet buiten bereik, maar ook nog niet iets dat hier via een dicht netwerk van ombouwers en inbouwpartners wordt aangeboden.
Onder de streep is dit vooral een nieuwe variant op een bestaande gedachte. Hefdaken voor de Ducato zijn er al, maar Moon voegt daar een vooraan scharnierende uitvoering aan toe. En juist bij een grote buscamper kan zo’n ogenschijnlijk klein technisch verschil de hele plattegrond een andere richting op sturen.